Zbycie nieruchomości samorządowych i państwowych bez przetargu – kiedy?

Obrót nieruchomościami państwowymi i samorządowymi podlega szczególnym restrykcjom i obostrzeniom. Jest tak dlatego, iż mamy tu do czynienia z dobrem wspólnym, publicznym. W grę wchodzą nieruchomości stanowiące własność: gminy (miasta), powiatu, województwa, Skarbu Państwa oraz związków gmin, powiatów i województw.

Zasadą jest, że nieruchomości (podobnie jak inne mienie) są zbywane w drodze publicznego przetargu, w którym wygrywa ten, który złoży najlepszą ofertę („najwyższa cena” lub „najkorzystniejsza oferta”). Prawo jednak dopuszcza pewne odstępstwa od tej ogólnej zasady, tj. tryb bezprzetargowy, ze względu na różne cele, jakie chce osiągnąć.

Dla uściślenia, pod pojęciem zbycia nieruchomości, w zależności od kontekstu, będziemy rozumieć: sprzedaż, zamianę, darowiznę, oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, dzierżawę, najem.

W jakich sytuacjach nieruchomości są zbywane z pominięciem przetargu?

Czytaj dalej

Ustanie użytkowania wieczystego nieruchomości – prawa i obowiązki

Choć użytkowanie wieczyste jest prawem długoterminowym, co implikuje sama nazwa („wieczyste” – wiek, wieczność), w pewnych okolicznościach dochodzi do jego wygaśnięcia. Jakie to są sytuacje? Jakie ma prawa użytkownik wieczysty a jakie obowiązki? Czy da się temu zapobiec? O tym wszystkim w niniejszym wpisie.

Przyczyny wygaśnięcia użytkowania wieczystego

Użytkowanie wieczyste wygasa wskutek:

  1. upływu oznaczonego w umowie terminu i niezłożenia przez użytkownika wieczystego wniosku o przedłużenie użytkowania,
  2. upływu oznaczonego w umowie terminu i złożenia przez użytkownika wieczystego wniosku o przedłużenie użytkowania, lecz nieuwzględnienia go przez organ, ze względu na „ważny interes społeczny”;
  3. rozwiązania umowy przed upływem oznaczonego w niej terminu, jeżeli wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie, w szczególności jeżeli wbrew umowie użytkownik nie wzniósł określonych w niej budynków lub urządzeń,
  4. śmierci użytkownika wieczystego, jeśli nie posiada on spadkobierców ustawowych (krewni) lub testamentowych (dowolne osoby oznaczone w testamencie).

Czytaj dalej

Kiedy aktualizacja opłat rocznych za użytkowanie wieczyste?

Po co aktualizuje się opłaty? Wymóg aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu wynika ze zmian wartości nieruchomości w czasie. Przypomnijmy, że umowa użytkowania wieczystego zawierana jest z reguły na okres 99 lat, z opcją przedłużenia.

W tym czasie mogą zajść (i zachodzą) bardzo duże zmiany w wartości nieruchomości. Trudno sobie wyobrazić sytuację, żeby opłaty roczne były naliczane przez cały czas od stałej wartości nieruchomości (np. z chwili zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste). Właściciele nieruchomości oddawanych w użytkowanie wieczyste, tj. gminy, powiaty, województwa, Skarb Państwa – traciły by duże wpływy do budżetu bez tego zabiegu.

Przeważnie aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste spowodowana jest wzrostem wartości nieruchomości i jest inicjowana przez właściwy organ, zarządzający nieruchomością. W okolicznościach spadku wartości nieruchomości, inicjatywę przejmuje użytkownik wieczysty i kieruje stosowny wniosek do odpowiedniego organu. Jak widzimy, aktualizacja ma dwie strony medalu i może obniżyć nasze rachunki (rzadziej) bądź zwiększyć wydatki (częściej). Czytaj dalej

Do czego wycena nieruchomości?

W świetle polskich przepisów osobą uprawnioną do wyceny nieruchomości jest rzeczoznawca majątkowy. Rzeczoznawca majątkowy sporządza pisemną opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Działa on na potrzeby osób indywidualnych, firm, banków, sądów oraz organów administracji państwowej i samorządowej.

W praktyce możemy się spotkać z innymi pseudo-wycenami, dokonywanymi przez osoby nieuprawnione, często za pomocą programów komputerowych (nawet online), na podstawie baz danych o nieruchomościach. Jednak nie mają one takiej wiarygodności i mocy dowodowej,  jak wycena rzeczoznawcy majątkowego. Tego typu wyceny nie stanowią dowodu przed sądem, urzędem, wśród uczestników obrotu nieruchomościami. Mogą jedynie stanowić wartość orientacyjną na potrzeby wyceniającego/ zamawiającego wycenę.

Kiedy zachodzi potrzeba wyceny nieruchomości?

Czytaj dalej

Jakie opłaty przy użytkowaniu wieczystym?

Użytkowanie wieczyste wiąże się z koniecznością ponoszenia opłat za korzystanie z nieruchomości samorządowych lub państwowych. Stawki opłat są ustalane ustawowo, z dopuszczeniem modyfikacji (zmniejszania, zwiększania, stosowania bonifikat) przez odpowiednie organy. W dzisiejszym artykule wyjaśniam: jakie to są opłaty, jak ustala się ich wysokość oraz na jakie ulgi możemy liczyć.

Rodzaje opłat

  1. pierwsza opłata – przy oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste,
  2. opłaty roczne – przez cały okres trwania użytkowania wieczystego.

Pierwsza opłata za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste może być płacona w dwojaki sposób. W drodze przetargowej – jednorazowo, nie później niż do dnia zawarcia umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste. W drodze bezprzetargowej – jednorazowo lub rozkładając na oprocentowane raty. Czytaj dalej

Prawo użytkowania wieczystego – w skrócie

Użytkowanie wieczyste jest specyficznym prawem do nieruchomości. Po prawie własności, stanowi najszersze i zarazem najsilniejsze prawo. Można zaryzykować stwierdzeniem, że użytkowanie wieczyste jest nieomal zrównane z prawem własności nieruchomości.

Do ustanawiania, zmiany oraz zakresu prawa do nieruchomości w użytkowaniu wieczystym stosuje się odpowiednio przepisy o prawie własności nieruchomości. Analogicznie jest z rozporządzaniem tym prawem. Użytkownik wieczysty podlega ochronie bardzo zbliżonej do właściciela nieruchomości. Zapraszam do lektury.

Jakie grunty mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste?

W użytkowanie wieczyste mogą być oddane grunty stanowiące własność:

  • Skarbu Państwa, położone w granicach administracyjnych miast,
  • Skarbu Państwa, położone poza granicami administracyjnymi miast, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki,
  • Skarbu Państwa – inne grunty, przewidziane w przepisach szczególnych,
  • jednostek samorządu terytorialnego (gmina, powiat, województwo) lub ich związków.

Czytaj dalej

Jakie są źródła informacji o nieruchomościach?

Na wstępie pragnę podkreślić, iż nie każde źródło informacji o nieruchomościach, jest wiarygodnym źródłem. A tylko wiarygodnymi źródłami  informacji o nieruchomościach będziemy się dziś zajmować. Do wiarygodnych źródeł informacji o nieruchomościach należą rejestry i  dokumenty urzędowe, to znaczy prowadzone (lub wydane) przed odpowiednie organy administracji publicznej (państwowej i samorządowej), osoby oraz sądy, w zakresie swojej działalności, na podstawie odpowiednich przepisów prawa.

Dokumenty (rejestry) urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ze względu na swoją wiarygodność i moc dowodową są akceptowane jako zgodne z prawdą przez uczestników obrotu nieruchomościami, a także przez sądy i urzędy. Należy zaznaczyć, iż tylko oryginały dokumentów lub poświadczone za zgodność z oryginałem odpisy mają taką moc. Nie dotyczy to kopii dokumentów. Kopie nie mogą stanowić dowodu, a wyłącznie uprawdopodobnienie pewnych faktów. Wiarygodność dokumentów urzędowych może być podważona jedynie w specjalnym trybie. Czytaj dalej

Mieszkanie dla Młodych: zasady uczestnictwa, finansowanie budowy domu

Opublikowany 10 mar 2014

W tym odcinku dowiesz się m.in.:
– kto może skorzystać z programu Mieszkanie dla Młodych?
– jakie są zasady finansowania budowy domu w ramach programu MdM?
– kto może otrzymać dofinansowanie?
– kto może otrzymać zwrot podatku VAT za materiały budowlane?
– ile wynoszą limity cen za metr kwadratowy?

Czytaj dalej

MdM – przykłady obliczeń dofinansowania

Przykłady obliczeń maksymalnej ceny zakupu nieruchomości, wielkości kwoty dofinansowania wkładu własnego oraz wielkości kwoty dofinansowania na spłatę części kredytu w rządowym programie „Mieszkanie dla młodych” 

W materiale użyte zostały następujące skróty: 

  • w– wysokość średniego wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1m² powierzchni użytkowej dla danej lokalizacji. Dane te zamieszczane są w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej BGK
  • c– maksymalna cena zakupu 1m² powierzchni użytkowej nabywanej nieruchomości dla danej lokalizacji. Dane te zamieszczane są na stronie internetowej BGK
  • max. Cena– Maksymalna cena zakupu nabywanej nieruchomości
  • pow.– powierzchnia użytkowa nabywanej nieruchomości
  • dof– wysokość przysługującego nabywcy dofinansowania wkładu własnego, obliczona na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie wkładu własnego w instytucji kredytującej. Aktualna lista instytucji kredytujących przyjmujących wnioski, zamieszczona jest w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej BGK
  • powD– powierzchnia do jakiej obliczana jest wysokość dofinansowania wkładu własnego; jeżeli jest do 50m² ma tą sama wartość, jak powierzchnia użytkowa nabywanej nieruchomości; jeżeli powierzchnia użytkowa jest większa niż 50 m², to przyjmuje stałą wartość wynoszącą 50m²;
  • spł– wysokość kwoty dofinansowania na spłatę części kapitału kredytu, przysługująca nabywcy z tytułu urodzenia lub przysposobienia trzeciego bądź kolejnego dziecka; nabywca składa w banku kredytującym wniosek o wypłatę tych środków w okresie do pięciu lat od daty ustanowienia własności nabytej nieruchomości.

Czytaj dalej

Zamiana nieruchomości jako alternatywa dla kupna-sprzedaży

Zamieniać się czy się nie zamieniać…

Zgodnie z Kodeksem cywilnym, „przez umowę zamiany, każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność nieruchomości, w zamian za zobowiązanie do przeniesienia własności innej nieruchomości”. Innymi słowy, my przenosimy własność swojej nieruchomości na kogoś innego, a ten „ktoś”, przenosi własność jego nieruchomości na naszą rzecz. Tak na marginesie, nieruchomość można zamienić także na inną rzecz ruchomą (np. samochód), prawo. Ale w praktyce ten obrót prawie nie istnieje.

Możemy wyróżnić trzy rodzaje zamiany nieruchomości:

  1. pełna zamiana. W okolicznościach, gdy wartość obydwu nieruchomości jest praktycznie taka sama. Nie trzeba stosować wówczas dopłat w celu wyrównania różnicy cenowej. W rzeczywistości rzadko występuje.
  2. zamiana z elementami umowy sprzedaży. Jest to większość umów zamiany. Stosowana jest dopłata pieniężna przez właściciela nieruchomości o niższej wartości w stosunku do właściciela nieruchomości o wyższej wartości.
  3. zamiana z elementami umowy darowizny. Marginalne przypadki. Zazwyczaj wśród osób bliskich. Pomimo istnienia pewnej różnicy w cenie nieruchomości, strony chcą potraktować ją jako darowiznę (bezpłatne przysporzenie majątkowe).

Czytaj dalej